Aeneid, Book 12
Vergil, Aeneid XII
The last book: Turnus' challenge, Juno's final schemes, Aeneas wounded and healed, and the duel that ends the poem. 34 sections, 378 sentences, each with an English translation.
Read it with every word glossed and parsed, and keep your place.
Read in LectitōContents
- Aen. 12.1–17Turnus resolves to fightTurnus ut īnfrāctōs adversō Mārte Latīnōs dēfēcisse videt, sua nunc prōmissa…
- Aen. 12.18–53Latinus tries to dissuade himOllī sēdātō respondit corde Latīnus: Ō praestāns animī iuvenis, quantum ipse…
- Aen. 12.54–80Amata pleads; Lavinia blushesAt rēgīna, novā pugnae conterrita sorte, 55 flēbat et ārdentem generum monitūra…
- Aen. 12.81–106Turnus arms himselfHaec ubi dicta dedit rapidusque in tēcta recessit.
- Aen. 12.107–112Aeneas preparesNec minus intereā māternīs saevos in armīs Aenēās acuit Mārtem et sē suscitat…
- Aen. 12.113–133The field is made readyPostera vix summōs spargēbat lūmine montīs orta diēs, cum prīmum altō sē…
- Aen. 12.134–160Juno and JuturnaAt Iūnō ē summō, quī nunc Albānus habētur, 135 tum neque nōmen erat nec honōs…
- Aen. 12.161–174The kings come outIntereā rēgēs, ingentī mōle Latīnus quadriiugō vehitur currū, cui tempora…
- Aen. 12.175–194Aeneas swears the oathTum pius Aenēās strictō sīc ēnse precātur: Estō nunc Sōl testis et haec mihi…
- Aen. 12.195–215Latinus swears; the sacrificeSīc prior Aenēās;
- Aen. 12.216–237Juturna stirs the RutuliansAt vērō Rutulīs inpār ea pugna vidērī iamdūdum et variō miscērī pectora mōtū;
- Aen. 12.238–256A false omen in the skyTālibus incēnsa est iuvenum sententia dictīs iam magis atque magis, serpitque…
- Aen. 12.257–286The treaty is brokenTum vērō augurium Rutulī clāmōre salūtant expediuntque manūs;
- Aen. 12.287–310Slaughter at the altarsĪnfrēnant aliī currūs aut corpora saltū subiciunt in equōs et strictīs ēnsibus…
- Aen. 12.311–345Aeneas wounded, Turnus rampantAt pius Aenēās dextram tendēbat inermem nūdātō capite atque suōs clāmōre…
- Aen. 12.346–382Turnus kills Eumedes and PhegeusParte aliā media Eumēdēs in proelia fertur, antīquī prōlēs bellō praeclāra…
- Aen. 12.383–410Iapyx cannot draw the arrowAtque ea dum campīs victor dat fūnera Turnus, intereā Aenēān Mnēstheus et fīdus…
- Aen. 12.411–440Venus heals AeneasHīc Venus, indignō nātī concussa dolōre, dictamnum genetrīx Crētaeā carpit ab…
- Aen. 12.441–467Aeneas returns to battleHaec ubi dicta dedit, portīs sēsē extulit ingēns, tēlum immāne manū quatiēns;
- Aen. 12.468–499Juturna takes the reinsHōc concussa metū mentem Iūturna virāgō aurīgam Turnī media inter lōra Metiscum…
- Aen. 12.500–528Aeneas and Turnus rage through the fieldQuis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedēs dīversās obitumque ducum,…
- Aen. 12.529–553Murranus, Hyllus and other deathsMurrānum hic, atavōs et avōrum antīqua sonantem 530 nōmina per rēgēsque āctum…
- Aen. 12.554–592Aeneas turns against the cityHīc mentem Aenēae genetrīx pulcherrima mīsit, 555 īret ut ad mūrōs urbīque…
- Aen. 12.593–613Amata's deathAccidit haec fessīs etiam fortūna Latīnīs, quae tōtam lūctū concussit funditus…
- Aen. 12.614–649Turnus learns the truthIntereā extrēmō bellātor in aequore Turnus 615 pālantīs sequitur paucōs iam…
- Aen. 12.650–696Turnus goes to face AeneasVix ea fātus erat: mediōs volat ecce per hostīs vectus equō spūmante Sacēs,…
- Aen. 12.697–745The duel beginsAt pater Aenēās audītō nōmine Turnī dēserit et mūrōs et summās dēserit arcēs…
- Aen. 12.746–765The chase round the fieldNec minus Aenēās, quamquam tardāta sagittā interdum genua impediunt cursumque…
- Aen. 12.766–790Faunus' olive treeForte sacer Faunō foliīs oleaster amārīs hīc steterat, nautīs ōlim venerābile…
- Aen. 12.791–842Jupiter and Juno reconciledIūnōnem intereā rēx omnipotentis Olympī adloquitur fulvā pugnās dē nūbe…
- Aen. 12.843–868The DiraHīs āctīs aliud genitor sēcum ipse volūtat Iūturnamque parat frātris dīmittere…
- Aen. 12.869–886Juturna's lamentAt procul ut Dīrae strīdōrem adgnōvit et ālās, 870 īnfēlīx crīnīs scindit…
- Aen. 12.887–918Turnus' last standAenēās īnstat contrā tēlumque coruscat ingēns arboreum et saevō sīc pectore…
- Aen. 12.919–952The death of TurnusCūnctantī tēlum Aenēās fātāle coruscat, 920 sortītus fortūnam oculīs, et…
Vergil, Aeneid XII. Latin text: J. B. Greenough (Boston, 1881), public domain; digital text from the Perseus Digital Library, CC BY-SA. Word analysis: LatinCy, then every word checked and corrected by hand. Vocabulary: F. Ritchie (1903, public domain) and entries written for this app. English translation, notes and grammar hints: written for this app.